Czy testy kompetencyjne jeszcze działają?

Czym są testy kompetencyjne?

Testy kompetencyjne to narzędzia służące do oceny wiedzy i umiejętności kandydata. Mogą przyjmować formę testów wiedzy technicznej, testów zdolności analitycznych, czy ocen umiejętności miękkich. Z założenia, mają one na celu pomóc w wyłonieniu najlepiej wykwalifikowanych kandydatów. Jednak ich skuteczność zależy od wielu czynników, z których najważniejszym staje się kwestia autentyczności wyników.

Zalety testów kompetencyjnych

Obiektywność oceny

W odróżnieniu od subiektywnych wrażeń podczas rozmowy kwalifikacyjnej, testy kompetencyjne mogą zapewnić bardziej bezstronną ocenę umiejętności kandydata. Pomagają one wyeliminować uprzedzenia, które mogą wynikać z różnic kulturowych, wieku czy płci. Więc o uprzedzeniach w naszym artykule pt. wykluczenia w rekrutacji.

Zmniejszenie ryzyka złych decyzji rekrutacyjnych

Zatrudnienie niewłaściwej osoby może być kosztowne. Testy kompetencyjne minimalizują ryzyko złych decyzji, ponieważ dają pracodawcy większą pewność co do kwalifikacji kandydata. W teorii, bo zależy to od sposobu w jaki narzędzie zabezpiecza przed oszukiwaniem.

Identyfikacja ukrytych talentów

Czasami osoby, które mogą wydawać się mniej obiecujące na podstawie samego CV, mogą osiągnąć świetne wyniki w testach kompetencyjnych, co daje im szansę na wykazanie się w dalszych etapach rekrutacji.

Główne problemy z testami kompetencyjnymi

Brak pewności, kto wypełnia test

W dobie pracy zdalnej oraz szerokiego dostępu do Internetu, coraz trudniej zweryfikować, czy to faktycznie kandydat samodzielnie rozwiązuje testy kompetencyjne. Nie mamy żadnej gwarancji, że osoba aplikująca na stanowisko nie korzysta z pomocy bardziej doświadczonego kolegi, który może wesprzeć ją w wypełnianiu testów. Co więcej, kandydaci mogą również korzystać z narzędzi sztucznej inteligencji, takich jak ChatGPT, które są w stanie błyskawicznie dostarczyć odpowiedzi na pytania testowe. Taki sposób wypełniania testów nie tylko fałszuje wyniki, ale prowadzi do złych decyzji rekrutacyjnych, które mogą kosztować firmę zarówno czas, jak i pieniądze.

Zniekształcony obraz umiejętności kandydata

Testy kompetencyjne mają na celu obiektywną ocenę kwalifikacji, jednak w rzeczywistości mogą dostarczać jedynie powierzchownych informacji. W przypadku korzystania z pomocy zewnętrznej (czy to w postaci drugiej osoby, czy zaawansowanych narzędzi AI), wynik testu nie odzwierciedla rzeczywistych umiejętności kandydata. Oznacza to, że w dalszych etapach rekrutacji, pracodawca może spotkać się z osobą, która w rzeczywistości nie posiada kompetencji, jakie wynikałyby z jej wyników testowych.

Nadmierne poleganie na testach zamiast na rozmowach

Firmy często nadmiernie polegają na wynikach testów kompetencyjnych, zapominając, że rozmowy kwalifikacyjne face-2-face mogą dostarczyć bardziej wiarygodnych informacji o umiejętnościach kandydata. Testy, szczególnie te wykonywane zdalnie, mogą być łatwo zmanipulowane.

Koszt i czasochłonność wdrożenia

Wdrożenie testów kompetencyjnych wymaga inwestycji czasu i pieniędzy. Tworzenie i utrzymywanie skutecznych testów, które nie będą podatne na oszustwa, wymaga dużych nakładów. Niestety nawet nagrywając twarz osoby wypełniającej test nie mamy pewności czy w tym momencie czyta ona treść zadania czy odpowiedź podyktowaną przez AI.

Odrzucanie części kandydatów

Najlepsi kandydaci są zalewani ofertami pracy i z pewnością zrezygnują z wypełniania czasochłonnych testów. Im krótszy proces rekrutacyjny tym lepiej. Nic nie zastąpi dobrej rozmowy F2F.

Brak elastyczności

Niektóre testy kompetencyjne mogą być zbyt sztywne i nie uwzględniają indywidualnych predyspozycji kandydatów. Osoba o dużym potencjale, ale nieszablonowym podejściu do problemów, może zostać niesłusznie odrzucona.

Stres kandydata

Testy kompetencyjne mogą być stresujące, zwłaszcza jeśli są przeprowadzane w trudnych warunkach takich jak ograniczony czas na każde pytanie z osobna. Stres może wpływać na wyniki testu i nie odzwierciedlać prawdziwych umiejętności kandydata.

Ograniczenie do standardowych kompetencji

Testy kompetencyjne, zwłaszcza te z góry określone i standaryzowane, mogą nie uwzględniać kompetencji unikalnych lub trudnych do zmierzenia za pomocą tradycyjnych narzędzi. W konsekwencji mogą one prowadzić do pominięcia wartościowych kandydatów, którzy posiadają niestandardowe umiejętności. Testy mogą być nieaktualne względem obecnych na rynku trendów.

Wnioski

W obliczu powyższych problemów, testy kompetencyjne wydają się być narzędziem o ograniczonej wiarygodności. Pracodawcy nie mogą być pewni, czy wyniki testu odzwierciedlają faktyczne umiejętności kandydata, czy są jedynie efektem zewnętrznej pomocy. Warto zatem podchodzić do wyników testów z dużą ostrożnością i traktować je jako jedno z wielu narzędzi oceny kandydatów, a nie decydujący element rekrutacji. Test wykonywany w formie online bez niezbędnych zabezpieczeń przed oszukiwaniem będzie nierzetelny ponieważ kandydat może mieć obok siebie osobę bardziej doświadczoną, która pomoże mu przejść test albo ChatGPT, który zna odpowiedzi na większość pytań. Nie pomagają metody taki jak nagrywanie ekranu ponieważ kandydat może mieć obok telefon albo drugiego laptopa. Kandydat nie może skorzystać z tych możliwości wyłącznie podczas rozmowy F2F – na kamerce albo w biurze potencjalnego pracodawcy.

Rozsądnym wydaje się więc nie korzystać z tego typu narzędzi, które jedynie przepalą nasz czas oraz pieniądze. Dużo lepszym wyborem będzie narzędzie do automatycznego scoringu kandydatów ponieważ pozwoli nam najszybciej zaprosić na rozmowy osoby o wysokich kompetencjach i zweryfikować ich wiedzę. Jeśli kandydat będzie kłamał w CV, aby zakwalifikować się do dalszego etapu, to z pewnością jego braki wyjdą na rozmowie technicznej i stracimy co najwyżej pół godziny. Jeśli zaufamy testom kompetencyjnym i zatrudnimy pracownika bez sprawdzania jego wiedzy technicznej, to będziemy musieli zapłacić co najmniej za jeden miesiąc jego nieefektywnej pracy.